Kurumsal Sosyal Sorumluluk nedir?
Kurum ve kuruluşların toplumun sosyal, çevresel ve ekonomik kaygılarını, kendi istekleriyle faaliyetlerinin ve paydaşlarıyla ilişkilerinin bir parçası haline getirmesi ve tüm paydaşlarına ve topluma karşı etik ve sorumlu davranması, bu yönde kararlar alması ve uygulamasıdır.
Kurumsal Sosyal Sorumluluk ne değildir?
Bireysel ya da kurumsal anlamda toplumsal bir soruna odaklanmayan, belirli ve yönetilebilir bir süreci kapsamayan, sürdürülemeyen, tüm kurum çalışanları ve yönetimi tarafından benimsenmemiş, katılımı olmayan, ölçülemeyen ve en önemlisi kalıcı değer ve fayda üretmeyen uygulamalar Kurumsal Sosyal Sorumluluk kapsamı içinde değerlendirilemez.
Sosyal Sorumluluk nedir?
Tüm bireylerin ve yönetimlerin, içinde yaşadıkları toplumun yaşam kalitesini iyileştirmek için, kendi çalışanları ve onların aileleri, yerel halk ve bütün toplumla birlikte sürdürülebilir bir dünya için ekonomik, çevresel, kültürel ve sosyal gelişmeye destek verme sorumluluğudur.
Sponsorluk nedir?
Kurum ve kuruluşların bütünüyle reklam ve tanıtım amacıyla, daha geniş kitlelere ulaşmak için bir etkinlik, organizasyon ya da bir kişiye kaynak aktarma yoluyla destek vermesidir.
KSS uygulamaları için kriterler ne olmalıdır?
1.KSS stratejisi
Kurum ve kuruluşlar, Kurumsal Sosyal Sorumluluğu bir kalite kriteri olarak görmelidir. Bu anlamda misyon, vizyon ve hedefleriyle örtüşen bir uygulama stratejisi geliştirmeli ve Kurumsal Sosyal Sorumluluğu benimsemelidir.
SU CSR, kurum ve kuruluşların tüm strateji, kültür ve uygulamaları ile KSS’yi başarılı bir biçimde bütünleştirmelerine yardımcı olacak KSS stratejileri ve karar alma süreçleri geliştirebilmeleri ve bu süreçleri yönetebilmeleri için üst yönetimlere yardımcı olur.
Bu çalışma genellikle kurumun taahhütlerini, KSS standartlarını, yönetim uygulamalarını ya da paydaşların algılarını da içeren güncel ölçütler karşısında geliştirdiği KSS performansını değerlendirmeye başlamasıyla mümkün olmaktadır. Su CSR'ın bu alanda verdiği hizmetler tam kapsamlı olmakla birlikte genel olarak aşağıdakileri içermektedir:
• Kuruma özgü Kurumsal Sosyal Sorumluluk alanları belirlemek,
• Kurumun KSS stratejisini harekete geçirmek ve yönetmek
• Kurum ya da kuruluşun Kurumsal Sosyal Sorumluluk politikasını ve uygulamalarını belirlemek ve geliştirmek,
• Kurumun fayda sağlayan KSS hedefleri, öncelikleri ve performans göstergeleri belirlemesi için destek vermek.
2.Planlama
Kurum ve kuruluşların benimsedikleri ve ilan ettikleri KSS stratejileri tam ve doğru olarak planlanmalı, rol model olabilmeleri için stratejileriyle örtüşen biçimde paydaşlarıyla paylaşılmalıdır.
Su CSR, kuruma özgü gereksinimlerden yola çıkarak KSS yapılandırmaları ve yönetim sistemleri geliştirilebilmesi için yönetim danışmanlarıyla işbirliğine gider ve kuruma bu konuda önerilerde bulunur.
• Yönetim Kurulu ve üst düzey yöneticilere KSS desteği verir.
• KSS’yi başarılı biçimde uygulayabilmeleri için çalışanları eğitir.
• Kurum içinde yapısal sorumluluk sistemleri geliştirir, geliştirilmesine destek verir.
3.Süreç yönetimi
Kurum ve kuruluşlar belirledikleri KSS stratejisine uygun olan bir süreç haritası hazırlamalı ve bu haritayla örtüşen bir üretim ve hizmet planlaması yapmalıdır. Bu süreç uzmanlar tarafından yönetilmeli ve dışarıdan alınan hizmetler ve iç yönetim de buna göre olmalıdır.
Su CSR, Kurumsal Sosyal Sorumluluk kapsamında tam hizmet anlayışına uygun olarak kurum ve kuruluşun tüm KSS sürecini yönetir ve yönetilmesine destek verir.
• Kurum içinde bir KSS departmanı oluşturulması için destek verir.
• Kurum içindeki mevcut oluşumları genel KSS stratejisi ve planlamasına göre düzenler.
• Kurumsal Sosyal Sorumluluk uygulamalarına bağlı olarak Kamu ilişkilerinin yönetilmesine destek verir.
• Çeşitli standartlar için başvurular yapar, başvuru sürecinin yönetir, sonuçlandırır.
• Kurumsal Sosyal Sorumluluk Projelerini kuruma özgü geliştirir, saha uygulamasını yapar.
• Kurum çalışanlarının Kurumsal Sosyal Sorumluluk uygulamalarında etkin biçimde rol almasını destekler, yönetir.
4.Sürdürülebilirlik
Kurum ve kuruluşlar, gelecekte de yaşamlarını sürdürebilmek için, içinde bulundukları toplumun yaşam kalitesini yükseltmek, topluma, çevreye ve çalışanlarına karşı sorumluluklarını yerine getirmek zorundadır.
Su CSR, kurum ve kuruluşların KSS stratejilerine uygun biçimde paydaşlarının da onaylayacağı, sürdürülebilir bir KSS anlayışı geliştirmelerine destek verir. Tüm KSS uygulamalarının küresel sürdürülebilirlik ilkelerine uygunluğunu denetler ve raporlar.
5.Toplumsal fayda
Kurum ve kuruluşların belirleyecekleri KSS stratejileri ve süreç yönetimleri toplumsal anlamda fayda üretmeli ve kalıcı yarar sağlamalıdır.
Su CSR, 15 yıldır verdiği tüm hizmetlerde kurumun ve toplumun karşılıklı fayda sağlayacağı değerler üretmeyi kendisine misyon edinmiş bir kurumdur. Yönettiği süreçler nedeniyle kalıcı bir araştırma geliştirme dokümantasyonuna ve danışman kadrosuna sahiptir. Bu konuda kurum için tüm KSS süreçlerini bu kritere göre belirler ve uygular.
6.Rol Model olma
Kurum ve kuruluşlar uyguladıkları KSS stratejileri ve üretimine katkıda bulundukları toplumsal faydanın sosyal ve sektörel olarak örnek teşkil etmesini sağlamalıdır. Bu nedenle süreç içinde planlanmış ve doğru hedeflere yönlenecek KSS iletişimi kurumun rol model olması için gereklidir.
Su CSR tüm KSS süreci içinde uzman kadrolar ya da iş ortakları tarafından yönetilen iletişim programına stratejik destek verir, KSS’ye uygun biçimde yürütülmesi ve üretilen faydaya zarar vermemesi için kurumu yönlendirir.
7.Ölçülebilirlik
Kurumsal Sosyal Sorumluluk uygulamalarının tüm süreçleri ölçülebilir ve raporlanabilir bir değerlendirme sürecine sahip olmalıdır. Bu anlamda kalıcılığı sağlayacak olan ölçülebilirlik, toplumsal fayda ile ilgili bilimsel alanlarda gelecekte de başvuru kaynağı olabilmeli, elde edilen veriler bilim dünyası tarafından değerlendirilebilmelidir.
Su CSR yönettiği tüm uygulamalarda ölçülebilir değerleri ön planda tutar. Tüm süreç planlamalarını bu kritere göre belirler ve verdiği hizmetin kalıcılığını ve uluslararası alanda ölçülebilirliğini sağlamaya çalışır. Ölçülebilirliğin tam kapsamlı KSS hizmetinin ana alanlarından biri olduğunu kabul eder ve kurumun tüm stratejisini buna göre belirler.
8.Raporlama
Kurum ve kuruluşlar, toplumun faydası için ürettikleri değerlerle ilgili bilgileri ve değerlendirmeleri tüm paydaşlarıyla açık ve şeffaf bir biçimde paylaşmalıdır. Her yıl yayınlayacağı "sürdürülebilirlik raporları" kurumun tüm iletişim araçlarıyla duyurulmalıdır.
Kurumsal Sosyal Sorumluluğun ana alanları nelerdir?
En bilinen ve yaygın kullanım alanı bulunan alanlardan bazıları:
İş Etiği: Bir şirketin paydaşlarıyla ilişkili eylemleri ve kararları. Bu alan diğer başlıkların yanında reklam, finansal yönetim ve çalışanlarla ilişkileri de kapsayabilir. (Etik reklam, etik yatırım, etik paydaş ilişkisi gibi)
Çevre: Bir şirketin yeryüzündeki doğal kaynakların kullanımı ile ilgili geliştirdiği politikalar.
İş Yeri Sorunları: Bir şirketin çalışanlarına sağladığı sosyal haklar, iş yeri koşullarının iyileştirilmesi, iç iletişim olanakları, tatiller ve işçi haklarıyla ilgili yasal düzenlemelere uyum gibi konuları da içeren çalışanlarıyla ilgili politikalarıdır.
Toplumsal Kalkınma: Bir şirketin yaşanacak yer, eğitim, sağlık ve güvenlik gibi bir toplumun yaşam kalitesini artıracak etkinliklere verdiği destek ve katılım.
Kurumsal Yönetişim: Tüm paydaşlara sağlanacak faydaların artırılması ve dengelenmesi için geliştirilmiş politikaların belirlenmesi ve izlenmesi. Ortaklık yapısı, paydaş temsili, şeffaflık, dış itibar, Yönetim Kurulu yapısı ve açıklığı gibi faktörler de diğerleri gibi bu alanda değerlendirilir.
Kurumsal Bağışlar ve Sponsorluk: Finansal destekleri ve gönüllülük uygulamalarını da içine alan kaynak aktarımları.
İnsan Hakları: Bir şirketin kendi iyiliği ve bağımsızlığı için güvenli iş ortamı, adil maaş ve çalışanlarla ilgili diğer uygulamaları kapsayan politikalarıdır.
KSS sadece hayırseverlik ya da toplumsal projelere destek vermek midir?
Hayır. KSS kurumun iş süreçlerine entegre olması gereken bir uygulamadır ve sadece hayırseverlik olarak görmek yanlıştır. Tüm dünyada KSS uzmanları, KSS’nin şirketlerin rekabet gücünü artıran bir süreç yönetimi olduğunu kabul etmektedir. KSS yeni ürünler ve pazarlar belirlemenize, itibarınızı artırmanıza ve kurumunuzu çok daha etkili biçimde ifade etmenize yardımcı olur. Aynı zamanda KSS uygulamaları sayesinde kaliteli istihdamın dikkatini çekmeniz ve mevcut olanların da sadakatini sağlamanız mümkündür.
KSS bir şirkete kendi faaliyetlerini daha objektif açıdan değerlendirme fırsatı tanırken aynı zamanda risk yönetimini ve yeni fırsatları yakalayabilmeyi de kolaylaştırır. KSS’nin kuruma değer kattığını gösteren sayısız örnek vardır. Şirketlerin yeteneklerini geliştiren, kaynak kullanımını etkili biçimde iyileştiren ve yenilikçi ürün geliştirme konusunda şirketlere yol haritası sağlayan KSS, yeni yüzyılın şirket yönetim biçimi olarak kabul edilmektedir.
KSS sadece çokuluslu şirketlerin işi midir?
Hangi büyüklükte olursa olsun, tüm şirketlerin faaliyetlerini sürdürdükleri çevrede ve içinde bulundukları toplum üzerindeki etkilerini dikkate alarak iş süreçlerini planlamaları gerekmektedir. Bu nedenle KSS için her zaman genel bir yaklaşım olduğu söylenemez. Dünyada birçok ülkede KOBİ’ler içinde bulundukları yerel toplumlarla aktif biçimde işbirliği yaparak istihdam sağlama, çeşitli eğitim programlarıyla eğitim ve öğrenime destek verme gibi konularda destekler sağlamaktadır. Bu şirketlerin büyük kısmı yaptıkları bu işleri KSS başlığı altında ve standartlara uygun biçimde değerlendirmiyor olsalar bile, iyi birer kurumsal vatandaş olarak görülen bu şirketlerde yerel halkın çalışma isteğinin çok yoğun olduğu da kaydedilmektedir. Bir şirketin stratejisinin KSS etkinliklerini kapsıyor olması çalışan motivasyonunu artırdığı gibi, çalışanların yeteneklerini sergileyebilecekleri şeffaf bir platform oluşturulmasına da yardımcı olarak her büyüklükteki şirket için potansiyel faydalar sağlamaktadır.
Sosyal Sorumlu Yatırım (SSY) nedir?
Sosyal Sorumlu Yatırım (Socially Responsible Investing), hem negatif, hem de pozitif olmak üzere yatırımların dikkatli bir finansal analiz kapsamı içinde sosyal ve çevresel sonuçlarının göz önüne alındığı bir yatırım sürecidir. SSY süreci, kurumsal sosyal sorumlulukla ilgili belirli standartları karşılayan şirketleri belirlemeyi ve bu şirketlere yatırım yapmayı sağlamaktadır.
SSY ile ilgili ürünlerin türleri:
• Perakende Bankacılık ve Tasarruf Hesapları ile ilgili SSY
• Ekvator Prensipleri gibi uygulama ilkeleri ve sektörel prensipleri içeren toptan finansal ürünlerle ilgili SSY
• Devlet bono ve tahvilleri ile ilgili SSY
• Sermaye Girişim Fonları odaklı SSY
• Güvene dayalı finansal ürünler/etik yatırım
• Yatırım fonlarıyla ilgili SSY
KSS ve İtici Güçler
KSS’nin itici güçlerinin birçoğu şirketleri doğrudan ilgilendiren alanlarla ilgilidir. Bazı temel faktörler aşağıda listelenmiştir:
• Paydaşların giderek artan biçimde açıklık ve hesapverebilirlik konusundaki talepleri
• Yatırımcıların hem yerel hem de uluslararası kuruluşlardan çok daha açık ve şeffaf raporlama beklentileri
• Uluslararası finans pazarlarında finansal olmayan performans göstergelerine artan ilgi
• Finansal varlıkların dışında elle tutulamayan, gözle görülemeyen varlıkların giderek artan önemi
• Yetenekli çalışanların dikkatini çekme, verimliliği artırma ve çalışan sadakati gibi konuların şirketler için çok daha önemli olması
• Tüm tedarik zincirinden sorumlu olmaları nedeniyle şirketler üzerinde artan çevre baskısı
• Yasa koyucularla işbirliği yapma zorunluluğu ve yasalara uyum
• Rekabet avantajı yakalayabilmek için pazar odaklı çözümlere yönelimi gerektiren sorumluluk yüklenicilerinin toplum gözünde değişen rolü. Özel sektörün devletlerden daha fazla sorumluluk yüklenmesinin beklenmesi.
• Teknolojinin hızla ilerlemesi nedeniyle tüketicilerin iletişim olanaklarının artması
• Sivil toplum kuruluşlarının birçok kişi ve kurum üzerinde giderek artan etkileri
• Halkın ve sivil toplum örgütlerinin kendilerini doğrudan etkileyen konularda söz sahibi olmak istemeleri
• İş yapma yetkilerinin yeni yüzyılda daha çok toplum aracılığıyla alınması.